Endüstri 4.0’dan Güç Alan Toplum: Toplum 5.0

Okuma Süresi: 3 dakika

Toplum 5.0 Nedir?

Toplum 5.0, “fiziksel dünya ile siber dünyanın * birbiriyle sıkı sıkıya bağlı olduğu, teknolojinin bir tehdit değil bir yardımcı olarak görüldüğü, insanı merkezine alan toplum felsefesi” olarak tanımlanabilir. Toplum 5.0 terimi ilk kez Ocak 2016’da Japon hükümeti Bakanlar Kurulu tarafından “Beşinci Bilim ve Teknoloji Temel Planı”nda** kullanıldı. Bu kavramın küresel çapta tanınması ise dünyanın en büyük teknoloji fuarlarından CeBIT 2017’de gerçekleşti. Almanya’nın Hannover kentinde düzenlenen fuarın partner ülkesi olan Japonya, fuarda Toplum 5.0 felsefesini geniş kitlelere duyurdu. Society 5.0 (Toplum 5.0) felsefesini tanıtan Japonya başbakanı Shinzo Abe, bu yeni kavramı “Teknoloji, toplumlar tarafından bir tehdit olarak değil, bir yardımcı olarak algılanmalı” görüşüyle temellendirdiklerine dikkat çekti.

CeBIT Fuarı’nda konuşma yapan Japonya Başbakanı Shinzo Abe

Neden 5.0?

Toplum 5.0 kavramı, adını insanlığın medeniyet olarak yaşadığı gelişmelerden alıyor. Toplum 1.0 avcı toplum, Toplum 2.0 tarım toplumu, Toplum 3.0 sanayi toplumu, Toplum 4.0 bilgi toplumu ve Toplum 5.0 akıllı toplum olarak adlandırılıyor. İlk toplum insanın doğuşuyla birlikte ortaya çıkmış, insanlık ikinci topluma MÖ 13000 yıllarında geçiş yapmış, üçüncü topluma geçiş 18. yüzyılın sonlarında yaşanmış ve dördüncü toplumun devri de 20. yüzyılın sonlarında başlamıştır.

Sırasıyla; Avcı Toplum(İlk insanla başladı), Tarım Toplumu(M.Ö. 13000), Endüstriyel Toplum(18. yy sonu), Bilgi Toplumu(20. yy sonu) ve Akıllı Toplum(21. yy’dan bugüne)

Toplum 5.0’ın Amacı Nedir?

Toplum 5.0’la birlikte ekonominin gelişmesi sonucu oluşan sorunların sosyal sorunların çözümleriyle dengelenmesi amaçlanmaktadır. Bu sorunlardan ve çözümlerden bazıları şunlardır.

Sorunlar:

  1. Enerji ihtiyacının artışı
  2. Yiyecek ihtiyacının artışı
  3. Yaşlı nüfusun artması

Çözümler:

  1. Sera gazlarının azaltılması
  2. Üretimin artması ve yiyecek kaybının azaltılması
  3. Yaşlanan nüfusla birlikte fiyatların azalması
Sol üst tarafta sorunlar, sağ üst tarafta çözümler yer alıyor. Altta Toplum 5.0’ın amacı olan ekonomik büyümeyi sosyal sorunların çözümüyle dengelemek var. Ortada ise yöntem verilmiş.

Peki Endüstri 4.0 Bunun Neresinde?

Endüstri 4.0’da kullanılan Nesnelerin İnterneti, Yapay Zeka, Büyük Veri (Big Data) ve robotik gibi teknolojiler Toplum 5.0’ın amacına ulaşması için de büyük öneme sahiptir. Hatta bu amaçlara ulaşmak için Endüstri 4.0 ile birlikte gelen teknoloji ve yöntemler kullanılacaktır.

Toplum 5.0 Bunu Nasıl Yapacak?

Fiziksel dünyada bulunan yüzlerce sensörden toplanan veriler siber dünyadaki yapay zeka tarafından işlenecek ve robotlara, otonom araçlara veya bize dönecektir. Mesela sağlık alanında insanlardan alınan sağlık verileri, hastaneden alınan veriler vb. bilgiler yapay zeka tarafından işlenecek ve biz insanlara rahat bir yaşam, erken hastalık tanısı, kişiye özel tedavi gibi dönüşler sağlanacaktır.

Sol tarafta günümüz Bilgi Toplumu, sağ tarafta ise Toplum 5.0 var. Bilgi toplumunda insanlar bilgiye kendileri buluttan ulaşırken ve bilgiyi kendileri çözümlerken Toplum 5.0’da bilgi sensörlerden büyük veriye ekleniyor, yapay zeka tarafından işlenip insanların ve makinelerin kullanımına sunuluyor.

Aynı şey ulaşım için de geçerlidir. Araçtaki sensörlerden alınan veriler, hava durumu, yol durumu, civardaki otellerin o anki doluluk oranı gibi veriler yapay zeka tarafından işlenecek ve biz kullanıcılara en uygun rota, ulaşım araçları arasında kesintisiz aktarma, sıkışıklık ve trafik kazalarında azalma gibi dönüşler sağlanacaktır.

Toplum 5.0′ a 5 Bariyer

Toplum 5.0’ın “dünya çapında” toplumsal bir dönüşüm olduğunu düşünürsek, elbette belli başlı engellerle karşılaşacaktır. Japonya Ekonomi Organizasyonu Keidanren, Toplum 5.0’ın geliştirilebilmesi için yıkılması gereken 5 önemli bariyeri de şöyle tanımlıyor:

  • Hukuk sistemindeki engeller
  • Nesnelerin dijitalleşmesindeki bilimsel boşluklar
  • Kalifiye personel eksikliği
  • Sosyo-politik önyargılar
  • Toplumsal direnç

Keidanren, bu bariyerlerin yıkılması ve Toplum 5.0’ın yoluna devam edebilmesi için toplumların işbirliği içinde olması gerektiğine vurgu yapıyor.

Kaynakça

https://www.endustri40.com/endustri-4-0dan-toplum-5-0a/

https://www8.cao.go.jp/cstp/english/society5_0/index.html

https://www.gov-online.go.jp/cam/s5/eng/

https://webrazzi.com/2017/05/14/toplum-5-0/

https://siberoloji.github.io/siber-uzay-tanimi-aktorleri/

https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Shinz%C5%8D_Abe_at_CeBIT_2017.jpeg

https://cemalettingurel.blogspot.com/2017/06/endustri-4.html

*Tüm dünyaya ve uzaya yayılmış durumda bulunan bilişim sistemlerinden ve bunları birbirine bağlayan ağlardan oluşan veya bağımsız bilgi sistemlerinden oluşan sayısal ortam (2016-2019 Ulusal Siber Güvenlik Strateji belgesi, Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, http://www.udhb.gov.tr/doc/siberg/2016-2019guvenlik.pdf)

**İlgili belgeye https://www8.cao.go.jp/cstp/english/index.html adresindeki Documentation başlığı altından ulaşabilirsiniz

Mustafa Onur KILINÇ

Mustafa Onur KILINÇ

Yıldız Teknik Üniversitesi'nde Bilgisayar Mühendisliği okuyor. (Studying Computer Engineering in Yıldız Technical University)
Mustafa Onur KILINÇ

Latest posts by Mustafa Onur KILINÇ (see all)